Fréttir


Jakob Björnsson fyrrverandi orkumálastjóri lést 15. febrúar síðastliðinn

18.2.2020

Jakob fæddist 30. apríl 1926 var yngstur af þremur sonum Björns Guðmundar Björnssonar bónda í Fremri-Gufudal A-Barðastrandarsýslu og Sigríðar Ágústu Jónsdóttur húsfreyju.

Hann lauk gagnfræðaprófi og námi við Menntaskólann á Akureyri, námi í verkfræði við HÍ árið 1950 og prófi í raforkuverkfræði frá DTH Kaupmannahöfn 1953. Hann stundaði einnig nám við Tækniháskólann í Aachen í V-Þýskalandi 1956-67.

Jakob Björnsson varð orkumálastjóri 1973 til 1996 þegar hann lét af störfum fyr­ir ald­urs sak­ir. Á árabilinu 1970-1980 komu mörg ný og krefjandi verkefni til Orkustofnunar. Þar má nefna Laxárdeiluna, undirbúning að Byggðalínu, byggingu Sigölduvirkjunar, gosið á Heimaey, gufuöflun fyrir Kröfluvirkjun og vöktun eldsumbrota í Kröflu. 

Mikil hækkun á húshitun með olíu vegna mikilla hækkunar á heimsmarkaðsverði olíu um 1973 vegna stríðsins í fyrir botni Miðjarðarhafsins, var einnig eitt af stóru verkefnunum sem komu á borð Jakobs. Húshitun með olíu var enn mikil árið 1973 og alls fóru þá 160 þús. tonn af olíuinnkaupunum í þá hitun. Olíuhækkunin hafði þau áhrif að sett var opinber stefna að allir stærri þéttbýlisstaðir nytu jarðhita til húshitunar þar sem hægt væri. Verkefni Jarðhitadeildar og Jarðborana ríkisins sem heyrði undir Orkustofnun á þeim tíma, urðu fleiri og meiri en áður og hitun húsa með jarðhita jókst mikið 1970-1980 sem gerði hitun með olíu að mestu óþarfa. Þjóðhagslegur sparnaður af hitun húsa með jarðhita í stað olíu síðan 1968, er metinn að meðaltali um 65 milljarðar á ári eða um 2,6% af landsframleiðslu. Öll þessi verkefni höfðu mikil áhrif hér á landi.

Verkefni Jarðhitadeildar Orkustofnunar og Jarðborana ríkisins urðu mun meiri en nokkur dæmi voru áður um. Mikil fjölgun var því á jarðfræðingum, jarðeðlisfræðingum og efnafræðingum í starfsliði Jarðhitadeildar Orkustofnunar og aflað var nýrri mælitækja til borholumælinga en áður höfðu þekkst. Undirbúningur var einnig hafinn að byggingu Byggðalínu og hringtenging landsins komst á fullan skrið og sömuleiðis bygging Sigölduvirkjunar. Sem vísbending um umfangið, þá voru ársverk Orkustofnunar 150 árið 1982.

Jakob skrifaði ótal greinar um stóriðju, virkjanir og orkumál, á grunni fagmennsku og framsýni þar sem færð voru fagleg rök fyrir þeim atriðum sem hann benti á. Segja má að Jakob Björnsson hafi með störfum sínum leitt starf á sviði orkumála á tímum umbrota, mikilla breytinga og framfara með velgengni og farsæld fyrir þjóðina.

Árið 2005 var Jakob sæmdur viðurkenningu frá Landsvirkjun fyrir einstakt framlag til íslenskra orkumála. Jakob lifði eigin­konu sína, til 45 ára,  Jónínu Þorgeirsdóttur en hún lést 2002. Hann skilur eftir sig dóttur, stjúpson, þrjú barnabörn og 5 barnabarnabörn.  

Orkustofnun sendir fjölskyldu Jakobs Björnssonar innilegar samúðarkveðjur.